توضیحات
کپسول هلیوم ۵۰ لیتری پُر آزمایشگاهی یک سیلندر فشارقوی حاوی گاز هلیوم با خلوص مشخص برای استفاده در آزمایشگاهها، مراکز تحقیقاتی، صنایع دقیق و دستگاههای آنالیز است. هلیوم به دلیل پایداری شیمیایی، غیرقابلاشتعال بودن و واکنشپذیری بسیار پایین، در تجهیزاتی مانند دستگاه کروماتوگرافی گازی، سامانههای نشتیابی، خطوط گاز خالص و فرایندهای کالیبراسیون کاربرد دارد.
این محصول با ظرفیت آبی ۵۰ لیتر عرضه میشود. مدلهای آزمایشگاهی رایج با فشار ۲۰۰ بار میتوانند حدود ۹ تا ۹.۱ مترمکعب هلیوم در شرایط مرجع تأمین کنند. برای نمونه، یک کپسول هلیوم آزمایشگاهی ۵۰ لیتری Air Liquide با فشار ۲۰۰ بار، محتوی حدود ۹ مترمکعب گاز است.
عبارت «پُر آزمایشگاهی» به این معناست که سیلندر با هلیوم دارای گرید و خلوص مشخص شارژ شده است؛ اما عنوان محصول بهتنهایی مقدار خلوص را تعیین نمیکند. خلوص نهایی باید روی برچسب، فاکتور یا گواهی آنالیز گاز درج شده باشد.
معرفی کپسول هلیوم آزمایشگاهی ۵۰ لیتری
کپسول هلیوم ۵۰ لیتری برای مراکزی مناسب است که به حجم قابلتوجهی از هلیوم خالص یا فوقخالص نیاز دارند. ظرفیت بالای این سیلندر در مقایسه با کپسولهای کوچکتر، دفعات تعویض و شارژ را کاهش میدهد و برای دستگاههایی که به جریان پیوسته و پایدار گاز نیاز دارند مناسب است.
کپسولهای ۵۰ لیتری فولادی معمولاً برای فشارهای ۱۵۰، ۲۰۰ و در برخی طراحیها ۳۰۰ بار تولید میشوند. در مدلهای متداول آزمایشگاهی، فشار شارژ ۲۰۰ بار رایج است؛ ولی فشار واقعی محصول باید از روی علامت WP، فشار ثبتشده در گواهی شارژ و گیج رگلاتور بررسی شود.
منظور از کپسول هلیوم ۵۰ لیتری چیست؟
عدد ۵۰ لیتر، ظرفیت آبی یا حجم داخلی سیلندر را نشان میدهد و به معنای وجود فقط ۵۰ لیتر گاز هلیوم نیست.
حجم گاز قابلاستفاده
یک کپسول ۵۰ لیتری با فشار شارژ ۲۰۰ بار، در محاسبه ساده حجمی نزدیک به ۱۰ هزار لیتر گاز در فشار محیط دارد. با درنظر گرفتن شرایط مرجع، رفتار واقعی گاز و فشار باقیمانده، تأمینکنندگان معمولاً حجم قابلاستفاده را حدود ۹ تا ۹.۱ مترمکعب اعلام میکنند.
تفاوت ظرفیت آبی با ظرفیت گاز
ظرفیت آبی، حجم داخلی خالی سیلندر است؛ اما ظرفیت گاز به فشار شارژ، دما، ضریب تراکم و فشار باقیمانده در زمان مصرف بستگی دارد.
معیار نهایی مقدار گاز
برای تعیین مقدار دقیق هلیوم تحویلی باید فشار شارژ، دمای مبنا، حجم درجشده در فاکتور و مشخصات تأمینکننده بررسی شوند. صرف مشاهده فشار گیج برای تعیین دقیق مقدار گاز باقیمانده کافی نیست.
مشخصات کپسول هلیوم ۵۰ لیتری
مشخصات دقیق کپسول به کارخانه سازنده، فشار کاری، جنس بدنه و استاندارد تولید بستگی دارد. مشخصات زیر مربوط به مدلهای متداول ۵۰ لیتری است.
ظرفیت داخلی ۵۰ لیتر
ظرفیت آبی سیلندر برابر با ۵۰ لیتر است. این ظرفیت در کپسولهای صنعتی و آزمایشگاهی بزرگ رایج است.
فشار شارژ رایج ۲۰۰ بار
بسیاری از کپسولهای هلیوم آزمایشگاهی ۵۰ لیتری در فشار ۲۰۰ بار شارژ میشوند. محصول Air Liquide ALPHAGAZ با همین ظرفیت و فشار عرضه میشود.
حجم تقریبی ۹ مترمکعب
مقدار هلیوم قابلتحویل در نمونه ۵۰ لیتری و ۲۰۰ بار حدود ۹ تا ۹.۱ مترمکعب اعلام شده است.
بدنه فولادی بدون درز
مدلهای رایج از فولاد بدون درز ساخته میشوند و ممکن است مطابق خانواده استاندارد ISO 9809 تولید شده باشند. یک مدل ۵۰ لیتری ۲۰۰ بار با استاندارد ISO 9809-1، فشار تست ۳۰۰ بار و قطر حدود ۲۲۹ تا ۲۳۲ میلیمتر عرضه میشود.
فشار تست متداول ۳۰۰ بار
برای برخی کپسولهای فولادی ۵۰ لیتری با فشار کاری ۲۰۰ بار، فشار تست هیدرواستاتیک ۳۰۰ بار اعلام شده است. فشار تست دقیق باید روی شانه همان سیلندر حک شده باشد.
ارتفاع تقریبی کپسول
ارتفاع بدنه نمونههای ۵۰ لیتری فولادی، بدون درنظر گرفتن شیر، معمولاً حدود ۱۴۲ تا ۱۵۱ سانتیمتر است. با اضافه شدن شیر و کلاهک، ارتفاع کلی میتواند حدود ۱۵۵ تا ۱۷۵ سانتیمتر باشد.
قطر تقریبی ۲۳ سانتیمتر
قطر خارجی نمونههای متداول حدود ۲۲.۹ تا ۲۳.۲ سانتیمتر است. این عدد در مدلهای مختلف ممکن است کمی متفاوت باشد.
وزن کپسول
وزن خالی سیلندر به آلیاژ، ضخامت بدنه و فشار طراحی بستگی دارد. برای یک محصول آزمایشگاهی ۵۰ لیتری وزن خالی حدود ۷۰ کیلوگرم و وزن پُر حدود ۷۲ کیلوگرم اعلام شده است. مدلهای دیگر ممکن است وزن خالی حدود ۵۰ تا بیش از ۶۵ کیلوگرم داشته باشند.
خلوص هلیوم آزمایشگاهی
مهمترین تفاوت هلیوم آزمایشگاهی با هلیوم عمومی یا بادکنکی، میزان خلوص و حدود مجاز ناخالصیهای آن است.
هلیوم گرید 4.6
گرید 4.6 معمولاً به خلوص حداقل ۹۹.۹۹۶ درصد اشاره دارد. این گرید برای برخی کاربردهای فنی، آزمایشگاهی و دستگاهی مناسب است. BOC هلیوم N4.6 را با خلوص ۹۹.۹۹۶ درصد و حجم حدود ۹.۱ مترمکعب در کپسول بزرگ عرضه میکند.
هلیوم گرید 5.0
گرید 5.0 معمولاً دارای خلوص حداقل ۹۹.۹۹۹ درصد است. Air Liquide هلیوم ALPHAGAZ 1 را با خلوص ۹۹.۹۹۹ درصد برای کاربردهای آزمایشگاهی ارائه میکند.
هلیوم فوقخالص
برای تجهیزات بسیار حساس ممکن است هلیوم با خلوص بالاتر موردنیاز باشد. برای نمونه، هلیوم ALPHAGAZ 2 با خلوص ۹۹.۹۹۹۸ درصد برای کاربردهای تحلیلی حساس معرفی شده است.
اهمیت ناخالصیها
در کاربردهایی مانند کروماتوگرافی، تنها درصد کلی خلوص کافی نیست. مقدار اکسیژن، رطوبت، نیتروژن، هیدروکربنها و سایر ناخالصیها نیز میتواند بر خط پایه، حساسیت آشکارساز و نتیجه آزمایش اثر بگذارد.
بررسی گواهی آنالیز
برای مصارف حساس باید گواهی آنالیز یا Certificate of Analysis دریافت شود. در این مدرک، گرید گاز و حداکثر مقدار ناخالصیهای مهم درج میشود.
انتخاب خلوص براساس دستگاه
گرید هلیوم باید مطابق دفترچه دستگاه و روش آزمایش انتخاب شود. خرید گاز با عنوان عمومی «آزمایشگاهی» بدون مشخص بودن گرید، برای تجهیزات تحلیلی دقیق کافی نیست.
کاربردهای کپسول هلیوم آزمایشگاهی
کروماتوگرافی گازی
هلیوم بهعنوان گاز حامل در بسیاری از روشهای کروماتوگرافی گازی استفاده میشود. گرید مناسب آن باید براساس نوع ستون، آشکارساز و حساسیت آنالیز انتخاب شود.
دستگاه GC-MS
در دستگاههای کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنج جرمی، پایداری و خلوص گاز حامل اهمیت زیادی دارد. هلیوم آلوده میتواند کیفیت خلأ، خط پایه و حساسیت دستگاه را تحت تأثیر قرار دهد.
نشتیابی هلیومی
اندازه کوچک اتم هلیوم و قابلیت آشکارسازی دقیق آن باعث شده است در سیستمهای تخصصی نشتیابی استفاده شود. برگه ایمنی Air Liquide نیز کاربرد هلیوم را بهعنوان گاز تست و کالیبراسیون ذکر میکند.
گاز کالیبراسیون و تست
از هلیوم خالص یا مخلوطهای حاوی هلیوم برای کالیبراسیون بعضی تجهیزات و آزمون عملکرد سامانههای گازی استفاده میشود.
تخلیه و پاکسازی خطوط
هلیوم میتواند برای Purge، رقیقسازی و ایجاد محیط خنثی در سیستمهای آزمایشگاهی و صنعتی استفاده شود.
صنایع الکترونیک و نیمههادی
در بعضی فرایندهای تولید قطعات الکترونیکی و فتوولتائیک از هلیوم خالص استفاده میشود. نوع گرید باید با فرایند تولید هماهنگ باشد.
تحقیقات علمی
مراکز دانشگاهی، آزمایشگاههای مواد، فیزیک، شیمی و مهندسی ممکن است برای دستگاهها یا آزمایشهای مختلف به هلیوم فشرده نیاز داشته باشند.
اجزای کپسول هلیوم پُر
بدنه سیلندر
بدنه فشارقوی، هلیوم فشرده را در خود نگه میدارد و باید دارای شماره سریال و مشخصات فنی خوانا باشد.
شیر مخصوص هلیوم
شیر کپسول مسیر خروج گاز را کنترل میکند. نوع خروجی شیر ممکن است براساس استاندارد کشور و تأمینکننده متفاوت باشد.
کلاهک محافظ
کلاهک یا محافظ فلزی از شیر در برابر ضربه هنگام حمل و نگهداری محافظت میکند.
برچسب مشخصات گاز
نوع گاز، گرید، خلوص، خطرات و اطلاعات تأمینکننده باید روی برچسب مشخص شده باشند.
پلمب خروجی
در محصول پُر و تحویلنشده، خروجی شیر معمولاً دارای پلمب، درپوش یا نشانه کنترل شارژ است.
رگلاتور مناسب کپسول هلیوم
برای استفاده از هلیوم آزمایشگاهی باید از رگلاتور سازگار با گاز خالص، فشار کپسول و استاندارد شیر استفاده شود.
رگلاتور یکمرحلهای
رگلاتور یکمرحلهای برای بعضی کاربردهای عمومی و مصرفهایی که تغییر محدود فشار قابلقبول است استفاده میشود.
رگلاتور دومرحلهای
در کاربردهای آزمایشگاهی دقیق، رگلاتور دومرحلهای میتواند فشار خروجی پایدارتری ایجاد کند؛ بهویژه زمانی که فشار کپسول در حال کاهش است.
رگلاتور مخصوص گاز خالص
برای هلیوم با خلوص بالا، اجزای داخلی رگلاتور باید از مواد سازگار ساخته شده و مسیر داخلی آن تمیز باشد. تجهیزات Linde برای انتقال گازهایی تا گرید 6.0 طراحی میشوند که نشان میدهد انتخاب تجهیزات انتقال متناسب با سطح خلوص اهمیت دارد.
جنس دیافراگم و بدنه
برای گازهای آزمایشگاهی معمولاً رگلاتورهایی با دیافراگم فلزی و مسیر داخلی مناسب گاز خالص ترجیح داده میشوند. انتخاب نهایی باید مطابق توصیه دستگاه و تأمینکننده انجام شود.
مزایای کپسول هلیوم ۵۰ لیتری پُر
ظرفیت مناسب برای مصرف آزمایشگاهی
حجم حدود ۹ مترمکعب، زمان کار بیشتری نسبت به کپسولهای کوچک فراهم میکند.
کاهش دفعات تعویض کپسول
ظرفیت بالاتر باعث کاهش وقفه ناشی از تمام شدن گاز و تعویض مکرر سیلندر میشود.
امکان تأمین هلیوم با خلوص بالا
این کپسول میتواند با گریدهای مختلف از هلیوم فنی تا فوقخالص شارژ شود.
مناسب تجهیزات تحلیلی
در صورت انتخاب گرید و رگلاتور مناسب، برای دستگاههای آزمایشگاهی و تحلیلی حساس قابل استفاده است.
قابلیت شارژ مجدد
کپسول سالم و دارای اعتبار آزمون را میتوان در مرکز مجاز دوباره با گاز سازگار شارژ کرد.
بدنه صنعتی مقاوم
سیلندر فولادی بدون درز برای نگهداری گاز تحت فشار طراحی شده و در صورت استفاده صحیح، دوام مناسبی دارد.
نکات مهم هنگام خرید کپسول هلیوم آزمایشگاهی
بررسی خلوص دقیق
عبارت آزمایشگاهی برای انتخاب کافی نیست. گریدهایی مانند 4.6، 5.0 یا بالاتر باید روی فاکتور و گواهی آنالیز مشخص شوند.
دریافت گواهی آنالیز
برای کاربردهای حساس، گواهی آنالیز باید شامل درصد خلوص و مقدار ناخالصیهای مهم باشد.
کنترل فشار شارژ
مشخص کنید کپسول با فشار ۱۵۰ یا ۲۰۰ بار تحویل میشود. تفاوت فشار مستقیماً بر مقدار گاز قابلاستفاده اثر دارد.
بررسی مقدار گاز
حجم اسمی گاز، مانند ۹ یا ۹.۱ مترمکعب، باید در فاکتور فروش درج شود.
بررسی تاریخ ساخت و آزمون
تاریخ تولید، آخرین آزمون، فشار کاری و فشار تست باید روی شانه کپسول خوانا باشند.
کنترل نوع شیر
خروجی شیر باید با رگلاتور موجود در آزمایشگاه سازگار باشد. برای نمونه، محصول ۵۰ لیتری Air Liquide در بریتانیا با خروجی BS341 شماره ۳ عرضه میشود؛ مدلهای بازار ایران ممکن است اتصال دیگری داشته باشند.
بررسی وضعیت پُر بودن
پلمب، فشار کپسول، برچسب گاز و اسناد شارژ باید هنگام تحویل کنترل شوند.
توجه به مالکیت سیلندر
برخی کپسولهای گاز آزمایشگاهی بهصورت امانی یا اجارهای عرضه میشوند. وضعیت مالکیت، ودیعه و شرایط تعویض باید قبل از خرید مشخص شود.
نحوه نصب و استفاده
ثابت کردن کپسول
سیلندر ۵۰ لیتری باید بهصورت عمودی با زنجیر، تسمه یا پایه مناسب مهار شود.
بررسی رگلاتور
رگلاتور باید با هلیوم، فشار کپسول، خلوص گاز و نوع شیر سازگار باشد.
تمیز کردن اتصال
اتصال شیر و رگلاتور باید خشک، تمیز و فاقد گردوغبار باشد. برای جلوگیری از ورود آلودگی، خروجی شیر نباید بدون محافظ رها شود.
اتصال رگلاتور
رگلاتور در راستای صحیح نصب شده و مهره آن با ابزار مناسب محکم میشود. استفاده از تبدیل غیراستاندارد مجاز نیست.
باز کردن آرام شیر
شیر کپسول بهآرامی باز میشود تا فشار ناگهانی به دیافراگم، گیج و تجهیزات پاییندست وارد نشود.
تنظیم فشار خروجی
فشار خروجی براساس نیاز دستگاه تنظیم میشود. شیر اصلی کپسول برای تنظیم دقیق دبی طراحی نشده است.
نکات ایمنی کپسول هلیوم
هلیوم گازی غیرقابلاشتعال و از نظر شیمیایی پایدار است؛ اما بیخطر محسوب نمیشود. سیلندر حاوی گاز پرفشار است و نشت گاز در فضای بسته میتواند اکسیژن هوا را کاهش دهد.
خطر خفگی
هلیوم در غلظت بالا اکسیژن محیط را جابهجا میکند و میتواند بدون ایجاد بو یا هشدار محسوس باعث بیهوشی و خفگی شود.
ممنوعیت استنشاق عمدی
استنشاق هلیوم برای تغییر صدا خطرناک است و ممکن است باعث کمبود اکسیژن، آسیب یا مرگ شود. برگه ایمنی هلیوم صراحتاً استنشاق عمدی را به دلیل خطر خفگی منع میکند.
اهمیت تهویه محیط
کپسول باید در محل دارای تهویه مناسب نگهداری شود و نباید در اتاقک بسته، زیرزمین فاقد تهویه یا فضای کوچک رها شود.
اقدام هنگام نشتی
در صورت نشتی، افراد را از محیط خارج کرده، تهویه را افزایش دهید و تنها در صورت ایمن بودن شیر را ببندید. ورود به محیط دارای کمبود اکسیژن بدون تجهیزات تنفسی مستقل خطرناک است.
خطر فشار بالا
هلیوم فشرده در گروه گازهای تحت فشار قرار میگیرد و سیلندر در صورت گرم شدن شدید ممکن است دچار پارگی شود.
دور نگه داشتن از حرارت
کپسول باید از شعله، تابش شدید خورشید، تجهیزات داغ و منابع حرارتی دور نگه داشته شود.
جلوگیری از سقوط و ضربه
به دلیل وزن بالا، سقوط سیلندر میتواند باعث صدمه شدید و آسیب به شیر شود. کپسول همیشه باید مهار شده باشد.
ممنوعیت جابهجایی از طریق شیر
کپسول را از شیر، رگلاتور یا کلاهک بلند نکنید. برای جابهجایی از ترالی مخصوص استفاده شود.
حمل کپسول هلیوم ۵۰ لیتری
بستن کامل شیر
پیش از حمل، شیر اصلی باید بسته و از نبود نشتی اطمینان حاصل شود.
جدا کردن رگلاتور
رگلاتور، شیلنگ و تجهیزات مصرف پیش از حمل از کپسول جدا شوند.
نصب کلاهک محافظ
محافظ شیر باید هنگام جابهجایی روی سیلندر نصب شود.
مهار در وسیله نقلیه
کپسول باید در وضعیت ثابت مهار شود تا هنگام ترمز یا پیچیدن حرکت نکند.
تهویه فضای حمل
فضای حمل باید دارای تهویه مناسب باشد. برگه ایمنی توصیه میکند کپسول در وسیلهای حمل نشود که محفظه بار از کابین راننده جدا نیست.
نگهداری از کپسول هلیوم
نگهداری در وضعیت عمودی
کپسول باید ایستاده و به سازه ثابت متصل باشد.
انتخاب محیط خشک و دارای تهویه
محل نگهداری باید خشک، خنک و دارای گردش هوا باشد.
محافظت از شیر
در زمان عدم استفاده، خروجی شیر و کلاهک محافظ باید در جای خود قرار داشته باشند.
بررسی دورهای بدنه
بدنه از نظر خوردگی، فرورفتگی، ترک، سوختگی و آسیب مکانیکی بررسی شود.
کنترل نشتی
اتصالات با محلول یا دستگاه نشتیاب مناسب بررسی شوند. استفاده از شعله برای نشتیابی ممنوع است.
ثبت اطلاعات مصرف
در آزمایشگاهها بهتر است تاریخ نصب، فشار اولیه، میزان مصرف و زمان تعویض سیلندر ثبت شود.
قیمت کپسول هلیوم ۵۰ لیتری پُر آزمایشگاهی
قیمت این محصول به مقدار و خلوص هلیوم، فشار شارژ، برند گاز، سال ساخت کپسول، نوع شیر، مالکیت سیلندر، گواهی آنالیز و شرایط بازار بستگی دارد.
هلیوم گرید 5.0 یا فوقخالص معمولاً قیمت بیشتری نسبت به هلیوم فنی یا گرید 4.6 دارد. هزینه کپسول، گاز، شارژ، آنالیز و حمل فشارقوی نیز ممکن است جداگانه محاسبه شوند.
خرید کپسول هلیوم ۵۰ لیتری پُر آزمایشگاهی
کپسول هلیوم ۵۰ لیتری پُر آزمایشگاهی برای مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاههای کروماتوگرافی، صنایع الکترونیک و مجموعههایی مناسب است که به هلیوم خالص با حجم بالا نیاز دارند.
مدلهای رایج با فشار ۲۰۰ بار حدود ۹ مترمکعب هلیوم فراهم میکنند. پیش از ثبت سفارش، گرید و خلوص گاز، حدود ناخالصیها، فشار شارژ، نوع شیر، تاریخ آزمون، گواهی آنالیز و مالکیت کپسول را بررسی کنید.
سوالات متداول کپسول هلیوم ۵۰ لیتری
کپسول ۵۰ لیتری چه مقدار هلیوم دارد؟
در مدل ۲۰۰ بار، مقدار قابلاستفاده معمولاً حدود ۹ تا ۹.۱ مترمکعب است.
خلوص هلیوم آزمایشگاهی چقدر است؟
خلوص به گرید سفارش بستگی دارد. گرید 4.6 حدود ۹۹.۹۹۶ درصد، گرید 5.0 حدود ۹۹.۹۹۹ درصد و بعضی گریدهای فوقخالص تا ۹۹.۹۹۹۸ درصد خلوص دارند.
آیا برای دستگاه GC مناسب است؟
در صورت انتخاب گرید، رگلاتور و حدود ناخالصی مورد تأیید سازنده دستگاه، میتواند بهعنوان گاز حامل استفاده شود.
فشار کپسول چقدر است؟
مدلهای رایج آزمایشگاهی با فشار ۲۰۰ بار عرضه میشوند، اما نمونههای ۱۵۰ یا ۳۰۰ بار نیز وجود دارند. فشار حکشده روی سیلندر و گواهی شارژ ملاک نهایی است.
آیا هلیوم قابلاشتعال است؟
خیر، هلیوم گازی غیرقابلاشتعال و پایدار است؛ اما کپسول تحت فشار بوده و نشت آن در فضای بسته خطر خفگی ایجاد میکند.
آیا میتوان هلیوم را استنشاق کرد؟
خیر. استنشاق عمدی هلیوم به دلیل جایگزین کردن اکسیژن و خطر خفگی ممنوع است.
آیا رگلاتور همراه کپسول است؟
معمولاً رگلاتور آزمایشگاهی جداگانه تهیه میشود. اقلام همراه باید پیش از خرید از فروشنده استعلام شوند.
چگونه مقدار گاز باقیمانده را بررسی کنیم؟
فشار گیج میتواند وضعیت تقریبی را نشان دهد. برای ارزیابی دقیقتر باید فشار، دما، ظرفیت سیلندر و حداقل فشار کاری دستگاه در نظر گرفته شوند.
مهمترین نکته هنگام خرید چیست؟
گرید واقعی هلیوم و گواهی آنالیز از مهمترین معیارها هستند. عبارت «آزمایشگاهی» بدون درج درصد خلوص و ناخالصیها برای تجهیزات حساس کافی نیست.
برای مشاهده سایر محصولات میتوانید از طریق لینک زیر وارد سایت شوید:
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.